Waarom operationele excellentie niet langer alleen draait om efficiëntie

De definitie van operationele excellentie staat de afgelopen jaren steeds meer onder druk. Decennialang lag de focus van organisaties op efficiëntie: gestroomlijnde processen, kostenoptimalisatie en just-in-time toeleveringsketens die verspilling minimaliseren en productiviteit maximaliseren. In een stabiele mondiale omgeving leverden deze modellen uitstekende resultaten op. 

De afgelopen jaren hebben echter een fundamentele zwakte blootgelegd. Systemen die uitsluitend zijn ontworpen met efficiëntie in gedachten, blijken vaak onvoldoende bestand tegen verstoringen wanneer die niet langer uitzonderingen zijn, maar een constante realiteit. 

De coronapandemie, aanhoudende geopolitieke spanningen, knelpunten in de toeleveringsketen en schommelende energiemarkten hebben de bedrijfsomgeving in Europa ingrijpend veranderd. Wat vroeger op zichzelf staande crisissen waren, maakt vandaag deel uit van een voortdurende cyclus van onzekerheid. 

Daarom herbekijken steeds meer organisaties de manier waarop ze hun operationele processen organiseren en aansturen. Nicolas Liénart, Consultant Interim Management bij talent solutions specialist Robert Walters, licht toe. 

Van efficiëntie naar veerkracht 

De volatiliteit van moderne toeleveringsnetwerken toont duidelijk hoe groot deze verschuiving is. Onderzoek wijst uit dat ongeveer 55% van de leveranciersrelaties van jaar tot jaar verandert. Dat onderstreept hoe dynamisch, maar ook hoe kwetsbaar mondiale supply chains vandaag zijn. 

Nicolas: "In zo'n omgeving worden sterk geoptimaliseerde maar weinig flexibele operationele modellen steeds kwetsbaarder. Veel organisaties die afhankelijk waren van één leverancier of van wereldwijd verspreide supply chains hebben tijdens recente verstoringen ervaren dat efficiëntie alleen niet volstaat." 

Volgens McKinsey & Company kreeg bijna 90% van de supply chain-verantwoordelijken de afgelopen jaren te maken met aanzienlijke verstoringen. Hierdoor zijn organisaties hun traditionele operationele modellen kritisch gaan herbekijken. Efficiëntie blijft belangrijk, maar veerkracht is minstens even cruciaal geworden. 

Een nieuwe kijk op supply chain-strategie 

Steeds meer organisaties kiezen voor strategieën die kostenbeheersing combineren met risicomanagement. Denk daarbij aan het spreiden van leveranciers, het regionaliseren van productieactiviteiten en het aanleggen van strategische voorraden. 

"Hoewel deze aanpakken de operationele kosten soms licht verhogen, verkleinen ze de blootstelling aan structurele risico's aanzienlijk en versterken ze de stabiliteit op lange termijn", zegt Nicolas. "Tegelijkertijd verandert digitalisering de manier waarop operationele beslissingen worden genomen. Dankzij realtime dataplatformen, voorspellende analyses en digitale monitoringtools kunnen organisaties risico's sneller detecteren en doeltreffender reageren." 

Onderzoek van MIT Sloan Management Review toont aan dat bedrijven met een sterke zichtbaarheid over hun supply chain aanzienlijk sneller kunnen inspelen op verstoringen dan organisaties die nog werken met traditionele planningssystemen. 

De rol van leiderschap in operationele transformatie 

Naarmate operationele modellen complexer worden, veranderen ook de verwachtingen ten aanzien van leiderschap. Organisaties doen steeds vaker een beroep op ervaren managers die veranderingen kunnen begeleiden in een omgeving die gekenmerkt wordt door onzekerheid. 

Uit een recente survey van Robert Walters blijkt dat 65% van de organisaties verwacht interim managers in te schakelen om operationele transformaties te ondersteunen, vooral in sectoren die te maken hebben met snelle technologische en regelgevende veranderingen. 

"Interim operations managers spelen hierin vaak een sleutelrol. Dankzij hun ervaring in verschillende sectoren kunnen zij operationele knelpunten snel identificeren, structurele verbeteringen doorvoeren en veranderingen effectief realiseren in complexe omgevingen", aldus Nicolas. 

Een nieuwe definitie van operationele excellentie 

Operationele excellentie wordt vandaag niet langer uitsluitend bepaald door kostenefficiëntie. De organisaties die de komende jaren succesvol zullen zijn, zijn degenen die efficiëntie weten te combineren met veerkracht en wendbaarheid. 

"In de praktijk betekent dit dat organisaties systemen moeten ontwikkelen die niet alleen optimaal presteren in stabiele omstandigheden, maar zich ook snel kunnen aanpassen wanneer de context verandert. Verstoringen zijn niet langer uitzonderlijk; ze vormen een blijvend onderdeel van de wereldeconomie." 

Veerkrachtige operaties uitbouwen 

Om deze omslag succesvol te maken, schakelen veel organisaties ervaren interim operations managers in die operationele expertise combineren met een pragmatische aanpak. Hun focus ligt vaak op het versterken van supply chains, het verbeteren van aankoopprocessen en het begeleiden van complexe transformatieprojecten. 

Tijdens periodes van operationele onzekerheid of ingrijpende veranderingen kan externe expertise zorgen voor zowel stabiliteit als vooruitgang, zeker wanneer organisaties snel beslissingen moeten nemen en veranderingen willen doorvoeren. 

Meer informatie

Wil je meer weten over de nieuwste trends in interim management en de kosten van het inschakelen van een interim manager? Vul het formulier in en krijg gratis toegang tot de EU-interim management tool.